London i Birobidžan : san o ženskoj slobodi u prozi Sare Voters i Judite Šalgo

Sažetak

Iako zasnovani na različitim strukturnim, stilskim i motivskim postavkama, debitantski roman britanske književnice Sare Voters Tipping the Velvet (1998) i posthumno objavljeni, nedovršeni roman jugoslovenske autorke jevrejskih korena Judite Šalgo Put u Birobidžan (1997) bave se sličnim temama: artikulacijom alternativnog ženskog seksualnog identiteta i slobodnog ženskog delovanja u patrijarhalnom okruženju. I Sara Voters (1966) i Judita Šalgo (1941 – 1996) modifikuju predložak pikarskog romana sa ambicijom da istaknu temu rodnog identiteta i da u socioistorijski okvir ovog romanesknog žanra uvedu temu emancipacije. Dok u romanu Sare Voters glavna junakinja Nensi Estli u procesu sazrevanja fizički izgled i rodni identitet transformiše na načine nepoznate i nepriznate u viktorijanskom dobu, junakinje Judite Šalgo tragaju, početkom dvadesetog veka, za Birobidžanom, imaginarnim ženskim kontinentom čije su glasnice žene sa društvenog dna žigosane siromaštvom, bolešću i mentalnim poremećajem, koje udružuje fantazma o dolasku Mesijane koja će ih odvesti u bolji svet. Taj roman je utopijska poema o potrazi za utopijom, za zemljom jednakosti i pravde, donekle sličan delima Herland Šarlote Perkins Gilman ili Sluškinjina priča Margaret Atvud, premda ne stupa u jasnu i neposrednu intertekstualnu vezu sa njima.